Có lẽ, để giới thiệu đức tin và gieo niềm tin, từ xa xưa người ta đã dùng truyền thông, đó chẳng phải là lời nói, hành động để người ta nói cho người nghe thấy đức tin như thế nào và niềm tin ra sao.

Trong những thứ còn tồn tại đến ngày nay, có thể một cách nào đó, cũng là truyền thông, tổ tông chúng ta gửi lại cho chúng ta những thông điệp, chỉ là chúng ta chưa thể “dịch” được các ký tự, hình vẽ, và chúng ta chưa có khả năng “truy” được về quá khứ bằng cách nối lại mạch âm thanh.

Trong hàng nghìn niềm tin còn đến ngày nay, thế hệ trước truyền cho thế hệ sau khi chưa có chữ viết, có thể bằng hình vẽ, truyền miệng nên niềm tin mới lan ra, lớn lên để trở thành đức tin, và những cách truyền tin đó có phải là truyền thông?

Ngày nay, thời đại truyền thông, kỹ thuật số và cả trí tuệ nhân tạo tham gia vào nên thông tin ban đầu khi truyền tải, từ các góc nhìn khác nhau đã khác nhau, nên nếu đưa đẩy thì làm sao chẳng du di đi hàng dặm.

Có lẽ, ngày xưa cuộc sống vất vả hơn, ăn uống đơn giản và mọi thứ thô sơ hơn nên thông tin được truyền đi cũng dễ dàng, dễ hiểu và không làm cho người ta bị stress hay mất phương hướng bởi quá nhiều thông tin như ngày nay.

Có lẽ vì cách truyền thông đơn giản nên cuộc sống của một bộ tộc, dân tộc ít có những quan điểm khác nhau, gần như họ sẽ theo một nề nếp, truyền nhau từ đời này qua đời kia hồn nhiên nhưng bình yên.

Nhìn về các tôn giáo, trong dòng lịch sử, niềm tin và đức tin phát triển mạnh mẽ, ít hoài nghi, dù trong một khoảnh khắc nào đó, có những người đã sử dụng “truyền thông” dẫn dắt những người tin trở thành công cụ, dẫn đến những việc làm sai lệch. Đó là mặt trái của truyền thông ngày xưa, không có tương tác, thế mới thấy vai trò của truyền thông quan trọng từ đó, chứ không phải bây giờ.

Truyền thông ngày xưa, thô sơ nhưng mạnh mẽ, vì người ta nói và hành động bám sát nhau, ngày nay, cùng một thông tin từ một người nhưng lại có hàng nghìn cách diễn giải, bình luận khác nhau nên dù có chính xác đến mấy, qua nhiều khúc quanh là tính chính xác cũng kém đi ít nhiều.

Ngày xưa, do chưa có các phương tiện như ngày nay nên những việc xấu xí có lẽ dễ che đậy, nhưng ngày nay, mọi thứ có thể bật tung lên, nhưng nó cũng dễ biến hóa, những chuyện giật gân, xì căng đan có khi lại thu hút, trong khi việc rất ý nghĩa thì người ta chỉ lướt qua.

Ngày nay, với điện thoại thông minh, mạng xã hội và AI, bất cứ ai cũng có thể lan truyền thông tin, và nó biến hóa khôn lường do dễ và nhanh quá, đôi khi “thấu” thì đã “thủng” mất rồi.

Khoa học công nghệ là bước tiến, chứ không phải là thứ làm cho thời đại xa rời với niềm tin và đức tin, như nhiều tôn giáo đã cảnh báo, cuộc sống hiện đại đã làm cho niềm tin bị mai một, nhưng có lẽ đó không phải là nguyên nhân, vì đạo và đời luôn ở trong cuộc sống, nhưng ngày xưa các vị tu hành truyền thông thô sơ, đơn giản vì họ phải đi đến nơi người ta sống để nói về niềm tin, ngày nay, rõ ràng phải đi lại bằng các phương tiện như xe đạp, xe máy, ô tô hay máy bay và có thể viết, giảng bằng rất nhiều phương tiện nhưng nếu không phân biệt rõ giữa niềm tin và phương tiện thì đức tin sẽ vơi đi, lơi lỏng, nhất là khi cuộc sống áp lực, quá nhiều thứ phải lo toan, quá nhiều thông tin phải phân biệt.

Truyền thông là những nhịp cầu, và những trụ cầu vững chãi mới giữ cho niềm tin và đức tin thông suốt trong mọi thời đại.

Sưu tầm & biên soạn